.

Çayın keyfiyyətinə torpaq-iqlim şəraiti ilə yanaşı, yığılma müddəti, emal üsulları, saxlanma şəraiti və digər amillər də təsir edir. Çaylar istər rənginə və tamına, istərsə də emal olunma üsullarına görə bir-birindən fərqlənir.
 
Ətirli çayların hazırlanmasında isə aromatizasiya üsulu və əlavə edilən ətirli komponentin miqdarı vacib rol oynayır. Çaylara əlavə edilən ətirli komponentlər təbii və ya süni ətirləndiricilər ola bilər. Təbii ətirləndiricilərdən olan qurudulmuş meyvələr, çiçəklər, sitrus bitkiləri, kəklikotu, yarpız, darçın, nanə, mixək, itburnu, zəncəfil və digər ətirli bitkilərin yarpaqları və ya ekstraktları orqanizm üçün faydalı hesab edilir. Tərkibinin zənginliyi baxımından bəzi təbii ətirləndiricilər müalicəvi xüsusiyyətlərə də malikdir.
Bəzən çayların hazırlanmasında süni ətirləndiricilərdən də istifadə olunur. Süni ətirləndirilmiş çaylardan istifadə orqanizmə mənfi təsir göstərir, allergik reaksiyaların əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də istehlakçıların qablaşdırma üzərindəki məlumatları diqqətlə oxumaları tövsiyə olunur.
 
Çay düzgün qablaşdırılmadıqda və ya saxlanmadıqda faydalı xüsusiyyətlərini itirir. Çay havanın daxil olmasına mane olan ağzı kip bağlanmış çini qabda saxlanmalıdır. Bu halda çayın ətri itməyəcək, keyfiyyətini uzun müddət saxlayacaq və kənar qoxuları özünə hopdurmayacaqdır. Ağzı kip bağlanmamış qabda saxlanan məhsul faydalı xüsusiyyətlərini və ilkin keyfiyyətini tezliklə itirir. Çayın sərin, quru, təmiz, qaranlıq və havası tez-tez dəyişilən yerdə saxlanması da vacibdir.
Çayın keyfiyyətli olub-olmadığını müəyyən etmək üçün ətrinə fikir verilməlidir. Unutmayın ki, keyfiyyətli çayın qoxusu mülayim olmalıdır. Qoxunun kəskin olması çayın tərkibindəki ətirləndiricilərin miqdarının çoxluğu ilə əlaqədardır.
Çay dəmləyən zaman saxsı və ya şüşə qablardan istifadə etmək tövsiyə olunur. Həmçinin suyu qaynatdıqdan sonra dərhal çayı dəmləmək doğru deyil. Çay dəmlənərkən suyun temperaturu təxminən 75-85o C olmalıdır. Odur ki, ətirli və dadlı çayın hazırlanması üçün hər 200 ml suya təqribən 1 çay qaşığı hesabı ilə quru çay əlavə edib, 5-7 dəqiqə ərzində dəmlənməsini gözləmək lazımdır. Çoxdan dəmlənmiş çayı içmək məsləhət deyil. Bu halda çay bütün faydalı xüsusiyyətlərini itirmiş olur.
 
Vaxtsız içilən çay orqanizmə mənfi təsir göstərir, çünki onun tərkibindəki kofein və tanin turşusu qida vasitəsilə qəbul etdiyimiz dəmirin bağırsaqlardan sorulmasını ləngidir. Xüsusən də qanazlığı zamanı çox çay içmək tövsiyə edilmir. Ümumiyyətlə, çayı ya yeməkdən 1-2 saat əvvəl, ya da 1-2 saat sonra qəbul etmək məqsədəuyğundur.
Araşdırmalara görə, təbii çay növləri bağırsaq, mədə və ağciyər xərçəngi xəstəliklərinə qarşı qoruyucu təsir göstərir. Çay tərkibindəki polifenol birləşmələr sayəsində antioksidant təsir göstərərək orqanizmi həm də xroniki xəstəliklərdən qorumağa kömək edir.
 
Çayın orqanizmə faydaları ilə yanaşı, zərərli təsiri də var. Qaraciyər, böyrək daşı, kəskin mədə xəstəliklərindən, həmçinin revmatizm və yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlərin mümkün qədər az çay içməsi tövsiyə edilir. Həddindən artıq çay içmək yuxusuzluğa, başağrısına, ürək döyüntülərinin artmasına və təzyiqin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Çayı qaynar içmək olmaz. Temperaturu 65o C-dən yüksək olan çayın içilməsi qida borusunda və daxili orqanlarda termiki yaralar əmələ gətirir ki, bu da onkoloji xəstəliklərin yaranma riskini artırır.

Məqalə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun Kompleks Tədqiqatlar Laboratoriyasının mütəxəssisləri Fuad Ağayev, Turkan Qəribli tərəfindən hazırlanıb
 
18 Oktyabr 2020 Alimlər sübut etdi: Palçıqda oynamaq uşaqlara xeyirdir
15 Oktyabr 2020 İnfeksionist ofisdə ən təhlükəli əşyanın adının açıqladı
13 Oktyabr 2020 Maskalar yoluxmanı ikiqat azaldır – AraşdırmaQuldura səsini qaldırmayıb, atəşkəs çağırışı etmək... - ÇelikƏhali Xankəndini tərk edib, şəhər boşdur - Video Maskalar yoluxmanı ikiqat azaldır – Araşdırma
11 Oktyabr 2020 Saç ağarması ilə effektiv mübarizə üsulu açıqlandı
05 Oktyabr 2020 Soyuqdəymə və qripdən necə qorunaq? - Ən sadə MƏSLƏHƏTLƏR
26 Sentyabr 2020 Hansı vitamin çatışmazlığı saç ağarmasına səbəb olur?
26 Sentyabr 2020 Novxanıdakı məşhur sarayın sahibi tapıldı - VİDEO
23 Sentyabr 2020 Altı aylıq uşaq su xizəyi ilə dünya rekordunu qırdı - VİDEO
19 Sentyabr 2020 Çay haqqında bilmədiklərimiz
11 Sentyabr 2020 Telefonda SIM-kartın ayarlarına toxunmayın - XƏBƏRDARLIQ
08 Sentyabr 2020 Yüksək təzyiq, əlamətləri, müalicəsi
07 Sentyabr 2020 Öskürəyi kəsir, immuniteti qaldırır, dərini gözəlləşdirir
30 Avqust 2020 Şarj cihazı telefona qoşulmamış halda elektrik yuvasında saxlanıla bilərmi?
29 Avqust 2020 Whatsapp-ın əsas problemlərindən biri aradan qaldırılacaq
28 İyul 2020 Telefon danışığınızı kim dinləyir? — Bu KOD ilə hər şeyi öyrənə bilərsiz
22 İyul 2020 Dondurma haqqında doğru bildiyimiz 5 yanlış
11 İyul 2020 Bu meyvə ağrıkəsicidən daha TƏSİRLİDİR
05 İyul 2020 Limonlu çayın faydaları və zərərləri
27 İyun 2020 Market paketlərində koronavirus ola bilər - Nə etməli?
20 İyun 2020 Sabah Günəş tutulacaq
17 İyun 2020 Ağciyərləri koronavirusdan qoruyan məhsullar
12 İyun 2020 Kəsmiyin qaraciyərə inanılmaz faydası...
11 İyun 2020 Bakıda gənclər həyətdə toy etdilər - FOTOLAR
10 İyun 2020 Eynək və linzadan istifadə qaydaları
26 May 2020 Bakıda mağazalara girdi, hamının borcunu ödədi - Video
19 May 2020 Telefonlardan foto və videolar özbaşına niyə silinir? - Video
04 May 2020 Yuxusuzluqdan əziyyət çəkənlər MÜTLƏQ OXUSUN! — Gün ərzində.
01 May 2020 8 yaşlı britaniyalı uşaq otağını məscidə çevirdi - İbrətamiz...-FOTO
29 Aprel 2020 “WhatsApp”da yeni funksiya yaradıldı
25 Aprel 2020 Sağlam şəkildə oruc tutmaq üçün — Məsləhətlər

Xəbər lenti